Vizyon Tanımlamak (Sinan Polater)

1. VİZYON NEDİR?

Günümüzde rekabet ortamı, insan kaynakları yönetiminin güçlükleri ve toplumsal yapıların ve taleplerin hızlı değişimi nedeniyle organizasyonların çözmek durumunda olduğu çok sayıda sorun vardır.
Bu sorunların herbirinin çözümünün diğerileriyle bir şekilde bağlantılı olduğu hemen görülebilir. Bu sorunların içinde en temel ve zorlu olanı şirket içinde hedef ve amaç birliği sağlamak ve bağlılık oluşturmaktır.

Organizasyonlarda;
· İnsanlar ve birimler arası uyumsuzluklar
· Kaynak israfı,
· Birbirini desteklemeyen bölümler
· Günlük iş yükü nedeniyle monotonluk ve sıradanlık duygusu

gibi sorunlar neden mevcuttur ? Dolayısıyla, organizasyonlarda birbirinden farklı faaliyetleri, işlevleri ve projeleri uyumlu kılabilecek olan şey nedir ? Farklı uzmanlıkları ve görevleri olan insanları bir mozaiğin parçaları gibi bütünsel uyum içinde çalıştıracak, tek bir hedefe kilitleyecek, sinerji yaratacak olan şey nedir ?
Bütün bu soruların yanıtı tek bir sözcükte düğümleniyor; VİZYON.
Vizyon, kavramsal olarak görülmek istenen veya görülen bir resim veya manzara anlamına gelir. (latince visio; görme anlamına gelir)

Herhangi bir kurumun vizyonu ikiye ayırılır; bugünkü vizyon ve gelecek vizyonu

Bugünkü vizyon, bize içinde bulunduğumuz yeri gösterir ve hangi noktadan hareket ederek değişmeye başlayacağına işaret eden bir çıkış noktasıdır.

Gelecek vizyonu, bize varmak istediğimiz hedefi gösterir. Varış noktasıdır.

Gelecek vizyonu eğer iyi belirlenmiş ve paylaşılan bir vizyon ise , kurumun çalışanlarını bir mıknatıs gibi kendine çeker. Ondan uzakta kalmak rahatsızlık verir.

Bugünkü ve gelecek vizyonu ile ilgili belirleme yapabilmek için gerekli bazı sorular ekli listede verilmiştir. ( '' Bkz. Bugünkü ve Gelecek vizyonumuz için sorular '' listesi '')

2. VİZYONUN ETKİSİ NEDİR?

Pazarın ve insanların gelecekteki ihtiyaçlarından yola çıkılarak oluşturulan gelecek vizyonu, bugünden yarına doğru içinde bulunduğumuz yolculukta bize stratejilerimizi belirlerken bir rota çizmektedir.

Yönetim için vizyon, işletmenin rasyonel bir tabanda yeniden yapılanabilmesi için bir referans noktasıdır.

Çalışanlar ne için çalışırlar? Çalışanlar için muhasebe kayıtlarını girmek veya yeni bir teklif yazmak gibi dar açıdan tanımlanmış işleri yapmak çok az heyecan yaratır. İnsanlar bunu ifade etmeseler de çalıştıkları organizasyonun sosyal ve erdemli bir amaca hizmet etmesini isterler. Organizasyon toplum için saygın ve değerli bir amacı yerine getirmelidir. Bu tanımlama, yapılan işleri hem kendi hem de toplum karşısında önemli daha önemli hale getirir.

TOSHIBA şirketinin vizyonu şöyledir;

Toshiba grubu şirketleri olarak kendimizi insanlara ve geleceğe olan inancımızın üstünde insanlar için daha iyi bir hayat kalitesi sağlamaya ve dünya toplumunun gelişmesinin sürmesi için üstümüze düşeni yapmaya kararlıyız.

Böyle bir vizyonla Toshiba kazancını insanlığa ve gelişmeye katkı sağlayarak elde ettiğini kabul etmektedir. Kendini, piyasada küçük manevralarla para kazanan bir işletme olarak değil, daha yüksek bir amaca hizmet veren bir kurum olarak tanımlamaktadır.

Toshiba'da çalışanlar, elektronik devre tasarlamaktan daha büyük ve yüce bir iş yapıyorlar, insanlığa ve uygarlığa katkıda bulunuyorlar. Bu şekilde değerlendirildiğinde vizyonun, diğer işlevlerinin yanı sıra çalışanlar için motivasyon sağladığı görülür.

3. VİZYONUN ÇERİĞİ NASIL OLABİLİR ?

Kurumun bugünkü vizyonu içerik olarak kurumun kendisini, içinde bulunduğu iş ya da alanı ne şekilde gördüğünü kapsar.

Etkili bir gelecek vizyonu ise insan ihtiyaçlarından yola çıkar. Bir şirket eğer gelecekte müşteri ihtiyaçlarını karşılayacak bir yapılanmaya gidecekse, öncelikle '' Gelecekte insan ihtiyaçları neler olacak ve biz bunu şirket olarak nasıl karşılayabiliriz ? '' diye sormalıdır.

Gerçekleşmesi beklenen değişimlerin ve etkileşimlerin sonucunda ortaya çıkacak olan gelecekte varılmak istenen nokta tanımlanmalıdır. Ancak bu noktanın bugünkü açıyla görülen sabit bir nokta olduğu sanılmamalıdır. Geleceğin vizyonunu geliştirmek için olayları bir etkileşim ve değişim süreci içinde görmek gerekir.

Apollo 7'nin astronotları aya gitmek üzere dünyadan ayrıldıklarında uzay aracını aya yönlendirmediler. Süreyi ve hızı hesaplayarak oraya vardıklarında ayı bulunacağı noktaya doğru yola çıktılar.

Gelecek vizyonuna sahip olmak, '' tepkisel '' olmakla '' önceden etkili '' olmanın arasındaki farkı belirler. Gelecek vizyonu olmayan bir şirket sadece gelişmelere karşı tepki verir. Vizyonsuzluk, organizasyonu edilgin olmaya iter.

Dolayısıyla gelecek vizyonu, seçilmiş bir gelecek için önceden harekete geçmektir.

4.VİZYONU PAYLAŞMAK

Vizyonun anlaşılmaması veya paylaşılmaması, onun yokluğuna eşdeğer bir durumdur.
Peter Senge, insanların başkalarının hedefleri için koşmadığını, sadece kendi inandıkları hedefler ya da gelecekte ulaşmak istedikleri hedefler için içten çalışacaklarını belirtiyor. Bunun için paylaşılan bir vizyonun katılımla gerçekleştirilmesi ve geliştirilmesi gerektiğini açıklıyor.

Bu yaklaşımın iki yararı vardır;

Birinci yarar, işin içinde olan insanların işlerini düşünmesini, birlikte diyaloga girmelerini sağlamak ikincisi, ortaya çıkan vizyonun gelişim sürecine çalışanlar da katıldığından, vizyonun arkasındaki fikir çalışanlarca daha kolay ve iyi anlaşılacak olmasıdır.

5. ETKİLİ VİZYON

Etkili bir vizyon, insanları hedef doğrultusunda harekete geçiren bir vizyon olmalıdır. Dolayısıyla, bütün vizyon bildirgeleri, bir tasarıyı anlatmaktan çok, eyleme geçmeye teşvik etmelidir. İnsanlara çalıştıkları şirketin değerlerini en derinden hissettirmeli ve şirketin ne şekilde etkili olacağının tarifini yapmalıdır.

6. VİZYON ve BAŞARI

Vizyonu ve hedefleri olmayan bir şirket başarılı olamaz. Çünkü başarılı olup olmadığını karşılaştırabilecek bir referansı yoktur. Yönetim, şirketi neyin başarılı veya başarısız kıldığını araştıramaz.

BUGÜNKÜ VİZYONUMUZ İÇİN SORULAR

1. Müşterilerimiz kimlerdir?
2. Müşterilerimizle nasıl çalışıyoruz ?
3. Tedarikçilerimizle nasıl çalışıyoruz ?
4. Yönetim Kurulu ile nasıl ilişki kuruyoruz ve nasıl çalışıyoruz ?
5. Çalışanlarla nasıl bir ilişkimiz var ?
6. Hangi dağıtım kanallarından müşterimize ulaşıyoruz ?
7. Onlar için ürettiğimiz değer nedir ?
8. Rakiplerimiz kimlerdir ?
9. Rekabet üstünlüğümüzün kaynağı nedir ?
10. Pazarda nasıl algılanıyoruz ?
11. Bugün bizi tek ve vazgeçilmez kılan yeteneklerimiz ve güçlü alanlarımız nelerdir ? 12. Değerlerimiz nelerdir ?
13. Bize para kazandıran asıl iş nedir ?
14. İşyerimiz çalışanlar için nasıl bir çalışma yeri ?
15. İnsanlar birbirine nasıl davranıyorlar ?
16. Bugünümüzü garanti altında tutan nedir ?
17. Gelecek için neler yapıyoruz ?
18. İçinde bulunduğumuz sektördeki insanlarla nasıl bir ilişkimiz var ?
19. Organizasyonumuzun toplum içindeki rolü nedir ?
20. Çevremizdeki dünyaya olan katkımız nedir ?

GELECEK VİZYONUMUZ İÇİN SORULAR

1. Gelecekte müşterilerimiz kimler olacak?
2. Müşterilerimizle nasıl çalışacağız ?
3. Tedarikçilerimizle nasıl çalışacağız ?
4. Yönetim Kurulu ile nasıl ilişki kuracağız ve nasıl çalışacağız ?
5. Çalışanlarla nasıl bir ilişkimiz olacak ?
6. Hangi dağıtım kanallarından müşterimize ulaşacağız ?
7. Onlar için ürettiğimiz değer ne olacak ve bu değeri nasıl üreteceğiz ?
8. Rakiplerimiz kimler olacak ?
9. Rekabet üstünlüğümüzün kaynağı ne olacak ?
10. Pazarda nasıl algılanacağız ?
11. Bugün bizi tek ve vazgeçilmez kılan yeteneklerimiz ve güçlü alanlarımız neler olacak ?
12. Değerlerimiz neler olacak ?
13. Bize para kazandıracak asıl iş ne olacak ?
14. İşyerimiz çalışanlar için nasıl bir çalışma yeri olacak ?
15. İnsanlar birbirine nasıl davranacaklar ?
16. Geleceğimizi garanti altında tutan nedir ?
17. Gelecek için neler yapıyor olacağız ?
18. Organizasyonumuzun toplum içindeki rolü ne olacak ?
19. Çevremizdeki dünyaya olan katkımız ne olacak ?
20. İçinde bulunduğumuz sektördeki insanlarla nasıl bir ilişkimiz olacak?

Vizyon

Bugüne ya da geleceğe ilişkin bir tanımdır. Büyük bir resim içinde şirketin ulaşmak istediği yerdir. Almak istediği sonuçtur.

Misyon

Özellikle vizyonun nasıl başarılacağına ilişkin bir görev tanımıdır.

Amaçlar

Vizyona ulaşmak için belirlenen misyonun (görevin) yürütülmesi sırasında başarılacak ara veya paralel basamaklardır. Bunlar kurumsal amaçlar olabileceği gibi proje amaçları veya iş amaçları da olabilir. Bir kuruluş için önemli olan vizyonun, misyonun ve amaçların uyumlu olmasını sağlamaktır. Burada temel belirleyici faktör vizyon'dur.

Kurumsal Politika

Organizasyonun iki zaman dilimi arasında uygulamayı kararlaştırdığı eylemleri kalıplayan onların sınırlarını ve yönünü çizen kurallardır.

Strateji

Misyonu ve kurumsal politikayı başarmak için sonuç üretmeye dönük üst düzey eylem planlarıdır.

Taktik

Stratejinin bir alt kademesi olarak yine sonuç üreten eylem planıdır.

Hedefler

Ölçülebilir başarı basamaklarıdır. Bütün projeleri, girişimleri, çalışmaları ölçmek için kullanılabilir.

Temel Değerler

İşletmedeki insanları ve kararları yöneten arka plandaki yöneticidir. İşletmenin temel değerleri aslen insanların kafasında yazılıdır. İşletme yönetimi de kendisi bazı temel değerler belirleyip bunları aşılamaya çalışır. Ama çoğu şirkette işler, tamamen insanların kafasındaki temel değerlere göre yürür. Eğer kurumsal yönetim, yazılı olan temel değerlerle, insanların aklındaki temel değerleri birleştirebilirse işletmenin yönetimi kontrol altına alınabilir.

Kültür

Temel değerlere benzer. İnsanların işletme içinde neler yapacaklarını belirler. Her işletmenin kendi içinde kültürü vardır. Bunun yanısıra departman kültürü, takım kültürü gibi alt kültürler de vardır. Bu kültürlerin hepsi yazılı olmamakla birlikte insanların çeşitli olaylar karşısında tutum ve davranışlarını belirler.